SGP even een politieke machtsfactor tijdens het kabinet-Rutte

Civis Mundi Digitaal #11

door Wim Couwenberg

SGP even een politieke machtsfactor tijdens het kabinet-Rutte

Wim Couwenberg

 

De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen in 2010 heeft het partijpolitieke landschap verder verpulverd (zelfs de grootste partij heeft nog maar 1/5 van het electoraat achter zich) en de vorming van een regeerkrachtig kabinet nog ingewikkelder gemaakt. Dat wordt wel geweten aan de kiezers. Maar het is veeleer de prijs die betaald moet worden voor de nalatigheid van de gevestigde politiek om het politieke bestel tijdig aan te passen aan een sterk veranderde politieke en maatschappelijke context. Maar de bekommernis over die jarenlange nalatigheid is sterk op de achtergrond geraakt. Bij hervorming wordt nu primair gedacht aan een sociaal-economische hervorming van de verzorgingsstaat. In de vorming van het kabinet Rutte met gedoogsteun van PVV-leider Wilders zien voor- en tegenstanders van Wilders en zijn partij een keerpunt in de Nederlandse politiek. Ik ben geneigd hierin een  nieuwe fase te onderkennen in de langzaam zich voltrekkende implosie van het oude politieke bestel.

Illustratief hiervoor is, dat het inmiddels demissionaire kabinet-Rutte zich in zijn streven naar zelfhandhaving nu zelfs gedwongen zag de politieke steun van de SGP te zoeken zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer, om te kunnen overleven. En daarmee werd de SGP, in 1918 opgericht om het grote kwaad van het vrouwenkiesrecht te bestrijden, en sindsdien in de regel als een curieus politiek randverschijnsel van de Nederlandse politiek beschouwd, ineens een politieke machtsfactor en daardoor voor de op politieke macht gespitste media ook een interessant fenomeen.

Hoe weinig relevant de eigen ideologische identiteit in de huidige praktijk nog is blijkt keer op keer, onlangs nog bij het bezoek van premier Mark Rutte aan de SGP jongerendag. Daar is veel kritiek op geweest. Waar hecht Rutte het meeste aan, aan instandhouding van de machtspositie van zijn kabinet wat noopt tot samenwerking met de SGP of aan zijn liberale beginselen, zo vroeg NRC Handelsblad zich in een hoofdartikel af naar aanleiding van dat bezoek. Het politieke gescharrel van Mark Rutte om zijn kabinet in stand te houden had echter alles te maken met de diepe politieke impasse waarin de Nederlandse politiek verkeert door haar verzuim tijdig de nodige politieke hervormingen te realiseren toen die sinds de jaren ’60 jarenlang op de politieke agenda stonden.

De SGP is zelf ook in beweging gekomen. Zo is het oude theocratische ideaal op instigatie van de SGP-jongeren stilzwijgend ingeruild voor acceptatie van de geloofsvrijheid, waaraan die partij zelf inmiddels ook grote behoefte heeft in een liberaal-seculiere cultuur die nog maar weinig geduld lijkt te hebben met religieuze minderheden. Het kenmerk van de Nederlandse politiek, aldus SGP-woordvoerder Menno de Bruyne in een recent interview met NRC Handelsblad (17 maart 2012), is dat de politieke elites altijd meebuigen. Wij ontrekken ons aan niet aan die politieke cultuur. Dat is helemaal waar, zo reageert hierop Bart Jan Spruyt. Maar met zo’n standpunt is de SGP natuurlijk niet meer de oude getuigenispartij aan de zijlijn die zij altijd heeft willen zijn.[1]

 

 

 


[1] Zie Bart Jan Spruyt, SGP in Wonderland, Clearfacts, voorjaar 2012.