Stijging van de zeespiegel bedreigt meer dan een miljard mensen

Civis Mundi Digitaal #38

door Jan de Boer

De non-gouvermentele organisatie ’Christian Aid’ heeft medio mei een rapport  over de consequenties van de stijging van de zeespiegel - één van de gevolgen van de opwarming van de aarde - naar buiten gebracht. Van nu tot 2060 worden 1,2 miljard mensen daardoor bedreigd. Het rapport is gebaseerd op het werk van de officiële Intergouvernementele Groep van Klimatologen   die zich bezig houdt met het klimaat in het kader van de Verenigde Naties Zij gaan  in dit rapport uit van een opwarming van de aarde met 3 procent, waarop  de beloofde  nationale inspanningen zijn afgestemd van de landen tijdens de klimaatconferentie vorig jaar november in Parijs.

In eerdere artikelen in Civis Mundi heb ik erop gewezen dat dit optimistische percentage van 3 procent aan de veel te lage kant is. Volgens klimaatdeskundigen - onder meer van  de NASA – moet eerder gedacht  worden aan tenminste 5 procent. Daardoor zal het aantal mensen dat door de veel sterkere stijging van de zeespiegel bedreigd wordt,  heel wat groter zijn. De plannen die op die klimaatconferentie aangekondig zijn om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden  zo mogelijk tot 1,5 graad, zijn dan ook communicatieve luchtfietserij van regeringsleiders.

Meer dan de helft van de mensheid woont in steden. In 2050 zal volgens de Verenigde Naties onze aarde 6,4 miljard stedelingen tellen, dat wil zeggen 75 procent van de wereldbevolking die dan zo’n 9 miljard mensen zal omvatten. Uitgaande van de opwarming van de aarde met de veel te lage drie procent, is  Azie  de meest bedreigde regio door de stijging van de zeespiegel. De vijf meest bedreigde landen zijn China, India, Bangladesh, Indonesië en Vietnam, die langs hun kusten talrijke megapolen hebben liggen.

Vijftien van de meest kwetsbare kuststeden en agglomeraties ter wereld liggen in één van deze vijf landen. Calcutta (India) met naar schatting dan  14 miljoen inwoners spant de kroon, gevolgd door Bombay (11, 5 miljoen inwoners), Dacca in Bangladesh (11 miljoen inwoners ), Guangzhou in China (ruim 10 miljoen inwoners), de  Hô-Chi-Minh-stad in Vietnam (ruim 9 miljoen mensen, Shanghai in China (5,4 miljoen inwoners), Bangkok inThailand (ruim 5 miljoen inwoners) en Rangoon in Birma met 4,9 miljoen inwoners.

Overigens worden de rijke landen ook niet gespaard. Op de lijst van  de meest bedreigde landen staat de Verenigde Staten op de achtste en  Nederland op de negentiende plaats en  de grote regio Bretagne in Frankrijk op de  22e plaats.

In de Verenigde Staten wordt Miami met zijn 4,7 miljoen personen ernstig bedreigd door de stijging van de zeespiegel. Het kan grotendeels  door de oceaan worden verzwolgen waarmee behalve miljoenen mensen ook nog eens 3513 miljard dollar zijn gemoeid! Volgens de studie die ook de economische impact heeft graamd van de risico’s die de grote kuststeden rond 2070  bedreigen, zijn er een twaalftal kuststeden/megapolen die een rekening van meer dan 1000 miljard dollars gepresenteerd krijgen. Behalve Miami zijn dat Guangzhou met 3357 miljard dollar, New York met  2147 miljard dollar en verder onder meer Calcutta en Shanghai.

Natuurlijk zijn het de armste mensen die het meest lijden onder de stijging van de zeespiegel. De rijke landen mogen dan financieel het zwaarste worden getroffen, maar de huishoudens in goede doen hebben de mogelijkheden om zich elders te vestigen en wellicht wordt hun schade ook gedekt door verzekeringen. Dat is voor de arme bevolking van de kuststeden  elders in de wereld allemaal niet weggelegd: geen financieel sociaal vangnet, geen solide infrastructuren.

Opgemerkt wordt ook dat de landen die het zwaarste getroffen zullen worden door de stijging van de zeespiegel: China, de Verenigde Staten en India, ook de meeste broeikasgassen uitstoten... (Zo lijken ze hun eigen graf te graven).Verveelvouding van de bestaande magere internationale financiële hulp - nog geen 500 miljoen dollar - om deze risico’s te verkleinen, is een prioriteit van de hoogste orde, zeker voor de meest kwetsbare kuststeden met hun arme bevolking.