Xi-Jinping heeft de touwtjes strak in handen

Civis Mundi Digitaal #66

door Jan de Boer

Er gingen deze zomer allerlei geruchten over de gezondheid van en moeilijkheden die de Chinese leider Xi-Jinping zou hebben naar aanleiding van zijn mindere aanwezigheid op het politieke toneel deze zomer. Er is veel ondoorzichtigheid rond de Chinese macht en dat geeft voedsel aan de meest onzinnige speculaties, vaak verborgen wensen.

 

Hoe dan ook Xi-Jinping verkeert in een blakende politieke gezondheid, laat Fréderic Lemaître in "Le Monde" weten. Hij heeft de touwtjes strak in handen. Intern valt er steeds minder te spotten met Xi-Jinping. Eind augustus van dit jaar heeft de zeer gevreesde Centrale commissie van de disciplinaire inspectie van de Chinese communistische partij een richtlijn betreffende 142 voorschriften gepubliceerd waaraan de 88 miljoen leden van de communistische partij zich te houden hebben. De rijen moeten zich sluiten, er is geen discussie mogelijk over deze beslissingen:

"Het is verboden geruchten te verspreiden en de eenheid van de partij te schaden".

De officieel bestaande religieuze vrijheid in China stopt bij de deur van de communistische partij. Het betreffende voorschrift stelt dat de leden van de communistische partij de scheiding van Staat en religie dienen te respecteren: "De ideologische opvoeding van leden van de communistische partij die religieuze gedachten koesteren, moet versterkt worden. Als zij deze niet afzweren ondanks de hulp en de opvoeding van de partij, moeten ze aangespoord worden de communistische partij te verlaten".

Eén van de pijlers van de politiek van Xi Jinping: de bestrijding van de corruptie, is natuurlijk ook uitdrukkelijk aanwezig: "De leden en de gezagdragers van de partij moeten op correcte wijze de macht uitoefenen die de bevolking hun toevertrouwd heeft. Zij moeten eerlijk zijn en afzien van ieder misbruik van macht of gedrag dat hun persoonlijk voordeel zou kunnen brengen". De ambtenarij die niet altijd lid is van de communistische partij wordt nauwlettend gevolgd door een nieuwe nationale inspectiecommissie. Zij dienen alle centrale voorschriften nauwkeurig te volgen op straffe van verlies van hun baan, de leden van de partij lopen daarnaast het risico het partijlidmaatschap te verliezen. Universitair opgeleiden worden "verzocht" deel te nemen aan studiedagen gewijd aan ideologische heropvoeding en hetzelfde geldt voor hen die het imago van China in het buitenland promoten, etc. Concessies worden niet gedaan. Xi-jinping heeft China in een ijzeren greep.

 

Op internationaal vlak is XI-Jinping ogenschijnlijk heel wat soepeler en bereid tot concessies. De Maken de westerse landen zich ongerust over de technologische ambities van China?... geen probleem voor XI-Jinping die voortaan zwijgt over zijn programma " Made in China 2025 " waarin China de tien sleutelsectoren beschrijft waarin het land streeft naar het mondiale leiderschap. Hetzelfde geldt voor het project " nieuwe zijderoutes": gigantische Chinese investeringen in meer dan 60 landen tot in Oost-Europa. De Chinese leider verklaarde dat het geenszins de bedoeling is om dit handelsproject te veranderen in een uitgebreid militair of geopolitiek verbond met deze landen. Deze nieuwe bescheidenheid van de Chinese autoriteiten is uiteraard weinig anders dan het strooien van zand in de ogen van hun tegenstanders. De Chinese autoriteiten evalueren voortdurend de internationale reacties op hun acties en passen daar weer hun reacties op aan om de wereld een beeld van een vreedzame wereldmacht zonder vijandige bedoelingen te presenteren. En de "nieuwe zijderoutes": in feite een post-westerse mondialisatie, maken daar geen uitzondering op. Dat geldt ook voor de derde topconferentie van het samenwerkingsforum China - Afrika begin september van dit jaar waar de 53 Afrikaanse leiders grandioos onthaald werden en wederom miljardeninvesteringen toegezegd werden waarbij tot grote vreugde van de Afrikaanse leiders die daardoor steeds afhankelijker van China worden, de altijd door het Westen gestelde voorwaarden bij financiële hulp: mensenrechten en milieuvoorwaarden buiten beschouwing blijven.

 

Maar ondertussen versterkt China zich militair met name ook wat betreft zijn oorlogsschepen die tot in de Middellandse Zee te vinden zijn, en interventietroepen..., isoleert Taiwan, organiseert om opportunistische redenen met Rusland grote legeroefeningen, maakt van atollen in de Zuid-Chinese zee militaire bases ter beheersing van delen van de Grote Oceaan en de scheepvaartlijnen in Azië, versterkt zijn havens en zijn aanwezigheid in de Indische Oceaan, vergroot zijn voorsprong op het gebied van bewapening in de ruimte, verwerft zich mondiaal een eerste plaats op het gebied van grondstoffen waardoor het westen met de digitale revolutie steeds afhankelijker wordt van China, etc.

 

En wat is het geopolitieke antwoord van Europa op deze ontwikkelingen? Goed geraden: er is geen krachtig en éénduidig antwoord...om over het Amerika van Trump maar niet te spreken.