Overpopulation Awareness: Nieuwsbrief jaargang 25 Nr. 2

Civis Mundi Digitaal #84

Overuitputting van de aarde

Het regeneratievermogen van de aarde weegt niet op tegen het gebruik dat met name westerse landen van natuurlijke hulpbronnen maken. Deze overuitputting verergert door een exponentieel groeiend aantal wereldburgers dat naar een hoger welvaartsniveau streeft.

Fossiele energie

Overuitputting is veroorzaakt door de grootschalige inzet van fossiele energie. Binnen een paar eeuwen heeft dit geleid tot een snelle toename van CO2-gas in de atmosfeer. Vooral sinds de tweede helft van de vorige eeuw is dit aandeel zeer sterk gestegen. De hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is sterk positief gecorreleerd met een opwarming van de aarde. Er zijn geen andere factoren gevonden die de huidige temperatuurstijging afdoende kunnen verklaren.

Deze temperatuurstijging wordt gezien als oorzaak voor klimaatverandering. Om aan dit nadelige effect van een hoge CO2-concentratie een eind te maken, willen veel landen op termijn van het gebruik van fossiele energie af. Uitfasering van deze energiebron zal echter leiden tot een aanmerkelijke vermindering van agrarische opbrengsten en ernstige distributieproblemen. De combinatie van klimaatverandering, dalende oogsten, afnemende transportmogelijkheden en een gestaag groeiende wereldbevolking zal uiteindelijk leiden tot ernstige voedsel- en watertekorten, die niet meer internationaal kunnen worden opgevangen, met gewapende conflicten, ondervoeding en uiteindelijk massasterfte tot gevolg.

Om dit te voorkomen is verandering van levensstijl en consumptiepatroon dringend noodzakelijk. Deze verandering wordt echter tegengewerkt doordat een groot aantal mensen hun eenmaal verworven levensstijl niet ingrijpend willen veranderen en doordat talrijke bewoners van opkomende landen en migranten hun materiële welvaart willen verbeteren.

Taak van soevereine staten
In beginsel zijn er twee oplossingen voor de dreigende voedsel- en watertekorten in tal van gebieden: ten eerste verandering van consumptiegedrag en ten tweede vermindering van het aantal consumenten door geboortebeperking.

Internationale organisaties zijn niet of nauwelijks in staat om deze twee oplossingen door te voeren. Slechts soevereine staten hebben daartoe zowel de macht als de bevoegdheid. Wel zou bijvoorbeeld een organisatie als de Verenigde Naties het eens kunnen worden over het principe dat iedere lidstaat zelf de balans tussen de draagkracht van het gebied en de optimale bevolkingsomvang moet bewaken dan wel herstellen, óf door consumptiebeperking en vergroening, óf door het volgen van een bevolkingspolitiek die gericht is op een beperking van het aantal inwoners, dan wel door een combinatie van beide. Iedere soevereine staat heeft de plicht om zorg te dragen voor een leefbaar bestaan van zijn inwoners, ook van toekomstige generaties. Ontwikkelingshulp en buitenlandse investeringen kunnen daarbij afhankelijk worden gemaakt van de getroffen maatregelen om het genoemde evenwicht te bereiken.

Het is aan iedere staat om zelf adequate maatregelen te kiezen, afhankelijk van de eigen situatie en de eigen cultuur. Het gaat daarbij zowel om rijke als armere landen. Gedacht kan worden aan maatregelen als vergroening van de economie, belasting van milieuschadelijk gedrag, voorlichtingscampagnes gericht op gezinsplanning, langere leerplicht voor meisjes, verbod op kindhuwelijken, staking van toeslagen voor grotere gezinnen en beperking van immigratie.

 

Het voormalige gebied Nederland

Er zijn heel veel processen op aarde waardoor CO2 ontstaat, al was het alleen maar uw ademhaling. Bossen slaan CO2 op, maar staan die ook weer af als het hout vergaat of wordt verbrand, waarna nieuwe bomen het gas weer kunnen absorberen. Door doorlopende toevoeging van CO2 uit fossiele brandstoffen - miljoenen jaren geleden ontstaan - heeft de mens de natuurlijke opnamecapaciteit voor dit gas echter schromelijk overschreden.

Om de CO2-uitstoot te beperken en daardoor de opwarming van de aarde tegen te gaan, worden er op internationaal en nationaal niveau plannen gemaakt. Het recente ‘Klimaatakkoord’ – wat nog steeds geen akkoord is – is daarvan een voorbeeld. In hoeverre die plannen echter worden uitgevoerd en of het daarmee zal lukken om de opwarming van de aarde onder de beoogde anderhalve graad, of hooguit twee graden te houden, is echter hoogst onzeker.

Een gevolg van aardopwarming is zeespiegelstijging. Dit is een groot gevaar voor Nederland. Daarbij hebben we onze toekomst niet zelf in de hand. Nederland is voor zijn voortbestaan direct afhankelijk van het succes of het falen van het internationale klimaatbeleid.

Maar zelfs als dit klimaatbeleid slaagt, zijn de ijskappen op Groenland en Antarctica en de vele berggletsjers niet meer te redden. En niet alleen door smeltwater stijgt de zeespiegel. Opgewarmd oceaanwater zet uit. Op termijn is aan minimaal tien meter zeespiegelstijging niet te ontkomen.

De komende eeuw kunnen we het met het opspuiten van zand en het ophogen van dijken vermoedelijk nog wel een tijdje uitzingen. Daarna niet meer. Onze kindskinderen zullen worden geconfronteerd met een toekomst waaraan we liever niet willen denken. Roderik Van de Wal van het Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek van de Universiteit Utrecht is er openhartig over: ‘Als we zo doorgaan, zal een groot deel van Nederland opgegeven moeten worden. Verhuizen naar Duitsland zou een onderwerp van gesprek moeten zijn. Op een gegeven moment is er namelijk geen weg meer terug. En al binnen tien of twintig jaar zullen we de vaststelling kunnen maken dat dat punt gepasseerd is.’

Op dit moment stijgt de zeespiegel voor de Nederlandse kust vanaf begin vorige eeuw gestaag. Als we de lijn doortrekken, komen we eind van deze eeuw uit op een verhoging van 20 centimeter ten opzichte van nu. Een versnelde stijging is tot dusver niet ingetreden. ‘Dat de metingen langs de Nederlandse kust geen versnelling van de zeespiegelstijging te zien geven, wil niet zeggen dat die versnelling er niet is en niet zal komen,’ zegt onderzoeker Marjolijn Haasnoot van onderzoeksinstituut Deltares. ‘Wereldwijd doet de versnelling zich al voor. Globaal stijgt de zeespiegel sneller dan bij Nederland, zo’n 3 tot 4 millimeter per jaar. De versnelling kan zich ook bij ons gaan voordoen. Metingen gaan over het verleden. Het verleden is geen garantie voor de toekomst.’

Antarctica is de grote onzekere factor. Het landijs van dat continent heeft de potentie om de zeespiegel versneld en drastisch te laten stijgen. Wat nu een rechte lijn is, kan een curve omhoog worden.

Kim Cohen, fysisch geograaf aan de Universiteit Utrecht, schetst een impressie van een extreme situatie in het jaar 2300 waarbij de zeespiegel met 15 meter is gestegen na een klimaatopwarming met meer dan drie graden. Brussel, Breda, Eindhoven, Almelo, Hengelo en Enschede liggen aan zee, Apeldoorn, Ede en (deels) Arnhem bevinden zich op het Veluwe-eiland, Amersfoort en Nijmegen liggen op een landtong. Voor de voormalige Noordzeekust zijn diepe troggen, stille getuigen van wanhopige pogingen om zand te winnen voor de waterkering. Achter de kustlijn bevinden zich nog enkele ‘relicten’, kleine eilandjes gevormd door duingebieden of ontstaan uit hoogbouw in de steden.

In onze brief aan het Ministerie van Sociale Zaken en Welzijn, dat een onderzoek naar de problemen van een groeiende bevolking gaat coördineren, hebben wij dringend aandacht voor het gevaar van zeespiegelstijging gevraagd. Er moet een plan komen voor herhuisvesting van Nederlanders uit gebieden die dreigen onder te lopen. Deze mensen komen liever niet terecht in klimaatvluchtelingenkampen in de Bondsrepubliek. Het is de plicht van de overheid om voor hen tijdig volwaardige bestaansmogelijkheden te creëren en voedselzekerheid te garanderen in een regio die niet is berekend op talloos veel miljoenen. Kort en goed: hoeveel inwoners kan Nederland aan als het grondgebied meer dan is gehalveerd?
De slotsom is dat er op termijn een aanzienlijke bevolkingskrimp moet zijn gerealiseerd. Bevolkingskrimp is een zaak van geleidelijkheid en lange adem, waarmee nu al een voortvarend begin moet worden gemaakt.


Zie ook dit filmpje dat we een paar jaar geleden met vooruitziende blik hebben gemaakt.

[Bronnen:
https://www.vn.nl/zeespiegelstijging-plan-b/
https://nos.nl/artikel/2251053-deltacommisaris-waarschuwt-voor-snellere-zeespiegelstijging.html
https://www.volkskrant.nl/wetenschap/zijn-alle-voorspellingen-over-de-stijging-van-de-zeespiegel-overdreven-~b3c2bd2a/?referer=https%3A%2F%2Fwww.bing.com%2Fsearch%3Fq%3DZeespiegel%2Bde%2BVolkskrant%2BCor%2Bspeksnijder%26qs%3Dn%26form%3DQBRE%26sp%3D-1%26pq%3Dzeespiegel%2Bde%2Bvolkskrant%2Bcor%2Bspeksnijder%26sc%3D0-40%26sk%3D%26cvid%3D9B23276C4CA64598A7EF297839815F33 ]
 

 

 

 

Boek over overbevolking

 

John Carver, NEUROCITY - de overbevolking van Nederland – ’s lands laatste taboe


Voor Carver is overbevolking net een veenbrand. Nadat de open vuurtjes gedoofd zijn – zaken als zomerdrukte, fileleed, burenoverlast, woningtekort halen even het nieuws en verdwijnen dan weer - smeult de veenbrand door in afwachting van nieuwe oplaaiende vlammen. Nederland is op weg om één grote stad te worden met neurotische inwoners: Neurocity. Steeds meer groen moet wijken voor huizenbouw. Immigratie holt het sociale stelsel uit en technologische ontwikkelingen gaan gepaard met een verlies van arbeidsplaatsen.

Carver laat een aantal mensen zelf aan het woord over hun ongemakken in een overvol land. Hij beschrijft de ontwikkeling van Nederland in het industriële tijdperk en het ontstaan van woonwijken buiten de stadskernen, de opeenvolgende immigratiegolven (Indische Nederlanders, gastarbeiders, Surinamers en Antillianen) en het ontstaan van de multiculturele samenleving. Hij laat zien dat de Nederlandse bevolking in vergelijking tot die van andere Europese landen onevenredig hard is gegroeid.

Vervuilde longen maar een volle portemonnee
Dit heeft geleid tot een wildgroei aan flats, rijtjeshuizen en bedrijventerreinen. De toegenomen verkeersdrukte heeft de luchtkwaliteit ernstig verslechterd. Nederland zit in het staartje van de EU-landen als het gaat om milieuvervuiling. Met name fijnstof vormt een ernstige bedreiging van de gezondheid. Het platteland is verworden tot een industrieel complex van agrarische productiebedrijven.
De moderne Nederlander is iemand met vervuilde longen, maar met een volle portemonnee. Omwille van die portemonnee worden natuurgebieden neergezet als toeristisch product, in de vorm van recreatiegebieden en attractieparken. In Nederland hangt een permanent behang van ziekmakend lawaai: snelwegen langs woonwijken, scooters daarbinnen, voortrazende trams en treinen, dreunende vrachtwagens en bulderend luchtverkeer.

BV Nederland?
In Nederland heeft de economie het gewonnen van de leefbaarheid en hebben asfalt en beton het gewonnen van natuur en groen. Carver vindt het opmerkelijk dat de politiek het zo heeft laten afweten. Liberale partijen komen op voor de vrijheid van het individu, maar hoe meer mensen, des te minder persoonlijke vrijheid. Milieubewuste partijen moeten toch inzien dat ongebreidelde groei ruimte onttrekt aan de natuur, en christelijke partijen verzaken hun rentmeesterschap over de aarde door een land te laten ontstaan dat je liever niet door wil geven.
De overheid wil van Nederland één groot bedrijf te maken. Men heeft het over ‘de BV Nederland’, maar welk ander land zou zichzelf ‘een BV’ noemen?

Toekomstbeeld
Door steeds maar weer nieuwe groepen immigranten toe te laten koerst het land af op een steeds grotere maatschappelijke tweedeling. Carver voorziet in 2050 een samenleving als in een drukke Aziatische stad: overvolle perrons, treinen, bussen en trams waar mensen ingeperst worden. In hun vrije tijd gaan mensen naar indoor leisure parcs met allerlei vermaak of naar shopping malls. In de grote steden zijn gettoachtige gebieden ontstaan, vergelijkbaar met de huidige Amerikaanse en Franse voorsteden. Ze worden bewoond door miljoenen werkloze immigranten en hun kinderen, voor anderen zijn het no-go areas. Je maatschappelijke kansen worden bepaald door een digitale registratie van je activiteiten. Overtredingen worden automatisch geregistreerd. Burgers scoren min- en pluspunten die van invloed zijn bij het vinden van werk, huisvesting of het ontvangen van social benefits.

Zeespiegelstijging
Ook Carver gaat in op de effecten van een toekomstige zeespiegelstijging. Hij stelt voor Nederland aan te melden als de 17e deelstaat van de Bondsrepubliek, en zodoende de herhuisvesting van miljoenen bewoners van bedreigde of ondergelopen gebieden aan de grote oosterbuur over te laten. Die schaffen das.

John Carver, NEUROCITY - de overbevolking van Nederland – ’s lands laatste taboe. ISBN 9789463183505, 351 pagina’s, € 23,75.

Te verkrijgen via internet of de boekhandel. Aan de tekst en de kwaliteit van de afbeeldingen had wat meer zorg mogen worden besteed.