Onbehagen, uit interview met onderzoeker Emily Miltenburg, Sociaal Cultureel Planbureau

Civis Mundi Digitaal #135

“Het vertrouwen van Nederlanders in de democratie is in tien jaar niet zo sterk gedaald, bleek al uit het Continu Onderzoek Burgerperspectieven [van het Social Cultureel Planbureau SCP]

“Veel ongelijkheid dreigen we ‘helemaal over het hoofd te zien’... Het SCP rapport Eigentijdse ongelijkheid... liet al zien dat de problemen van mensen onderaan de sociale ladder door de overheid niet met geld en ‘eigen verantwoordelijkheid’ alleen zijn op te lossen. Veel Nederlanders rdden het daarmee niet.”

“We wilden verder kijken dan het bekende frame bij onbehagen: dat het om ‘’boze burgers’ gaat. Terwijk onbehagen vaak over bezorgde burgers blijkt te gaan.”

“De onderzoekers verdelen onbehagen in zes dimensies:

[1]verlies van vertrouwen in menselijk kunnen (oftewel de maakbare samenleving),

[2] verlies van ideologie,

[3] verlies van politieke macht (als de politiek minder invloed heeft op belangrijke voorzieningen),

[4] verlies van gemeenschapszin  (gedeelde normen en waarden),

[5] toenemende sociaaleconomische kwetsbaarheid,

[6] en tot slot pessimisme over de maatschappij.

En verwar onbehagen niet mer protset... Protest gaan over duidelijk gedrag en een kleinere groep. Onbehagen leeft verborgener en breder... Maatschappelijk onbehagen heeft ook meer te maken met een lage opleiding of conservatieve politieke standpunten.”

“Een groter verhaal voor de toekomst zou echt niet verkeerd zijn. Het gaat al erg lang over vele kortetermijnbeslissingen... De kerntaak van de overheid is om de problemen en zorgen van burgers aan te pakken. Dat is ook productiever... Met het oog op vertrouwen van Nederlanders in de democratie moet het nu wel gaan opschieten.”

Interview met SCP onderzoeker Emily Miltenburg over het rapport Somber over de samenleving

‘Door heel Nederland lopen haarscheurtjes die het onbehagen voeden,’ (niet alleen door de kloof tussen stad en platteland), De Volkskrant, 24 mei 2023.