Bühne, een nieuw literair en cultureel tijdschrift

Civis Mundi Digitaal #28

Bühne, een nieuw literair en cultureel tijdschrift

 

Gedrukte tijdschriften hebben het moeilijk. Als ze commercieel niet langer exploitabel zijn, is digitalisering een uitweg uit de nood, zoals het tijdschrift Civis Mundi die ook gekozen heeft. Ondanks de moeilijke tijden voor uitgevers heeft uitgeverij Aspekt te Soesterberg het aangedurfd met een nieuw literair en cultureel tijdschrift te starten. Van de redactie maakt ook de uitgever Perry Pierik zelf deel uit. Deze uitgever presteert het in het voor- en najaar telkens een indrukwekkende aantal nieuwe boeken uit te geven, maar hij is tegelijkertijd zelf als auteur ook bijzonder actief met een omvangrijke lijst van publicaties. Vooral heeft hij zich als historicus onderscheiden met een belangwekkende reeks boeken over de Eerste en Tweede Wereldoorlog.

In de redactionele inleiding wordt herinnerd aan het bekende Duitse weekblad voor kunst, politiek en economie Die Weltbühne, dat in 1905 is opgericht, en zijn einde vond sinds de machtsovername door Hitler en zijn partij in 1933. Bühne is daarvan geen eigentijdse variant, maar het wil onder die naam wel getuigen van het publieke belang van culturele vitaliteit, ondanks economische of politieke tegenwind. Het tijdschrift presenteert zich in het eerste nummer met een grote verscheidenheid van culturele bijdragen, te veel om hier op in te kunnen gaan. Het is fraai uitgegeven en goed leesbaar geredigeerd, met een prachtige foto van de grote Oostenrijkse schrijver en biograaf Stefan Zweig op de cover, die in een openingsgedicht van Pierik geëerd wordt als onafhankelijke geest.

Ik beperk mij hier tot een korte reactie op een artikel dat mij vanwege mijn religieuze verleden bijzonder aansprak. Het is van Robin Molin, auteur o.a. van een biografie van de vermaarde katholieke dichter Bertus Aafjes. Zijn artikel gaat ook over Aafjes, onder de sprekende titel: ‘Een Wolkers in kazuifel’. Aafjes (1914-1993) herinnert als dichter nog aan de tijd van het rijke roomse leven, evenals zijn tijdgenoot Jan de Quay, wiens biografie elders in dit nummer besproken wordt. Maar Aafjes is wel een hele andere katholiek dan zijn scrupuleuze katholieke tijdgenoot.

Het artikel begint met een verwijzing naar bekende publicaties van Nederlandse schrijvers als bv. W.F. Hermans, waar dat roomse leven nog stevig op de hak genomen wordt. Onder invloed van dat introverte en ingetogen roomse leven is Aafjes opgegroeid, en dat heeft hem sterk gestempeld. Aanvankelijk was hij bestemd voor het priesterschap, maar de dichter in hem bleek uiteindelijk sterker dan de priesterlijke roeping en waardigheid. Katholiek Nederland dankte daaraan een groot en vruchtbaar dichterschap. Die roomse achtergrond bleef doorwerken in zijn verdere leven. Hij ontpopte zich daarin wel als een vrijdenkend, het aardse leven prijzend en genietend dichter à la Wolkers. Dat komt vooral tot uiting in zijn erotisch getinte gedichten, zoals zijn meest bekende gedicht Een voetreis naar Rome, en de aan Spinoza herinnerende bundel gedichten onder de titel Deus sive natura, een poëtisch protest tegen het kerkelijke gebod dat seksualiteit uitsluitend in dienst behoort te staan van de voortplanting. Louter genieten is er dus niet bij.

Ik wens de uitgever veel succes met dit moedige culturele initiatief.

 

S.W.C.