Het Ene in het vele. Gedichten bij het lezen van Dionysius de Areopagiet

Civis Mundi Digitaal #60

door Piet Ransijn

Melkwegstelsel: de Andromeda sterrennevel (M31)

 

Het Ene in het vele

Gedichten bij het lezen van Dionysius de Areopagiet

Piet Ransijn

 

Over het Ene                        2018 03 28

 

Het Ene is een altijd gelijkblijvend licht

dat op de vele dingen is gericht

die uit het Ene zijn voortgekomen

toen hun bestaan zijn loop heeft genomen

 

Nog voor de stralende zon

zijn cirkelende gang begon

en voor de talrijke sterren

zichtbaar waren in de verten

 

 

Het verdwenen Ene                        2018 04 05 Na lezing van Dionysius de Areopagiet over het Ene

 

Sinds wij zijn verdwenen

uit het ongedeelde Ene

is er een verlangen

het weer te ontvangen

Wij hebben het verlaten

maar zijn ernaar geschapen

 

Er brandt in ons een vlam

een halfbewuste drang

naar het ongedeelde Ene

waaruit wij zijn verdwenen

 

Eens was een levendig

en stralend licht aanwezig

als een zon die altijd scheen

maar toen opeens verdween

 

Uit onze lang vervlogen kindertijd

is het nog vaag of levendig

als dierbare herinnering aanwezig

Toen raakten we het kwijt

 

Maar de aandrang

tot verenen met het Ene

is ons leven lang

niet meer verdwenen

 

Het voelde als een moeder

die ons altijd weer behoedde

Het voelde als een vrouw

Het voelde heel vertrouwd

 

Maar toen het Ene

opeens was verdwenen

in een nevel werd gehuld

bleef er een verlangen

om het terug te ontvangen

dat zelden werd vervuld

 

Bij tijd en wijlen kenden

wij mooie momenten

maar de glans van het Ene

is steeds weer verdwenen

 

Er bleef een gloed

diep in het gemoed

die als een vlam

ooit in ons kwam

 

Een vonk van het Ene

is steeds gebleven

die niet is verdwenen

en niet is gedoofd

toen wij van het Ene

ooit werden beroofd

 

Een vlam van verlangen

die op kan vlammen

Op intense momenten

zich naar het Ene kan wenden

dat op zo’n moment

als schoonheid wordt gekend

 

Als waarheid en goedheid

als eenheid in veelheid

als liefdesverlangen

het Ene terug te ontvangen

 

Het hart wil zich uiten

en gaat zich te buiten

trekt het moment naar zich toe

en wordt het niet moe

wil in het Ene verwijlen

en er altijd in te blijven

 

Maar dan is het Ene

opeens weer verdwenen

zal telkens weer wijken

als wij ernaar grijpen

 

Achtervolg je het stug

dan wijkt het terug

De glans van het Ene

laat zich niet nemen

 

Zij zal blijven schijnen

en niet meer verdwijnen

als wij ons leven

er volledig aan geven

 

En al onze drangen

ons liefdesverlangen

aan het Ene overgeven

dat het niet was verdwenen

 

De rook van ons verlangen

was als nevel blijven hangen

waardoor het ongedeelde Ene

in de nevel leek verdwenen

maar in volle schoonheid schijnt

als de nevel verdwijnt

 

 

Terug naar het Ene             2014 04 11

 

Tussen uitersten gedreven

beweegt zich ons leven

Maar blijft niet hangen

in mateloos verlangen

 

Moet zich overgeven

aan de stroom van leven

Ondanks angsten en zorgen

eeuwig in zichzelf geborgen

 

In de grondeloze grond

die altijd al bestond

Al voor wij er waren

en er woorden aan gaven

 

Het oorspronkelijke Ene

was bij ons niet verdwenen

Dat heeft zo geschenen

Het leek niet gebleven

in de stroom van het leven

 

Terwijl ons diepste wezen

de vonk van ons bewustzijn

alleen dan dit Ene kan zijn

Het licht waarin de dingen zijn

heeft in alles zijn weerschijn

 

Uit het Ene komt het verlangen

geborgenheid terug te ontvangen

in het verdwenen Ene op te gaan

als bron en doel van het bestaan

 

Daarvoor hebben wij elkander nodig

Een ander is dan zelden overbodig

De meeste mensen zijn als een helft

die uitreikt naar zijn andere helft

zich met hen wil overgeven

aan de bron van beider leven

 

Als voor elkaar bestemde helften

weer in liefde samensmelten

worden beiden opgelicht

in een groot en helder licht

 

Alle lagen smelten samen

met de bron vanwaar zij kwamen

Een enkeling is al verenigd met zichzelf

en gevestigd in de bron, het grote Zelf

 

 

Het Ene ademt in het vele             2018 04 17

 

Wie het Ene heeft gezien in het vele

wil wat hij gezien heeft delen

Wat heeft hij in het Ene gezien?

Het universele misschien?

 

Het Ene in overvloedige stromen

naar alle wezens komen

in een vloed vanuit de diepte

voortbewogen door de liefde

die adem en bezieling geeft

aan wat leeft en adem heeft

 

Adem stroomt in levensenergie

die bezieling geeft aan de materie

Zo stroomt het Ene in het vele

Met zijn adem kan het zich verdelen

in talloos vele onderdelen

 

Het Ene lijkt daaruit verdwenen

als een zon die heeft geschenen

en zijn licht en liefde heeft gegeven

aan een overvloed van leven

 

Eenheid lijkt daaruit verdwenen

in een kleurrijke verscheidenheid

die alom uitstroomt uit de eenheid

in blind verlangen vanuit liefde

die terug wil keren naar haar diepte

 

In een terug gerichte stroming

zoekt het vele naar zijn woning

in de veelheid en de eenheid tegelijk

in doorlopend continu bewustzijn

dat het leven in een eenheid verbindt

waarin ons bewustzijn het Ene vindt

 

De alom aanwezige scheppende bron

waaruit het veelomvattende leven begon

In een zucht van de oorsprong, het Ene

is het leven uit deze eenheid verdwenen

en ziet het verlangend weerom naar de bron

waar het uit eenheid zijn leven begon

 

Het ene geheel stroomt in ieder onderdeel

dat terug geneigd is naar dit geheel

Het verlangt in het Ene te zijn en te leven

wil zich er gedreven weer terug in bewegen

 

Het antwoord ligt mogelijk in ons bewustzijn besloten en kan erdoor worden ontsloten

 

Het bewustzijn van het Ene

 

Zonder ons bewust te zijn

van het Ene dat wij allen delen

zonder algemeen gedeeld bewustzijn

van de ene grond van velen

die wij met zijn allen delen

blijft de mensheid prooi van strijd

en kan zij geen geheel zijn

 

Als iedereen een andere kant op gaat

een met elkaar gedeeld bewustzijn verlaat

van de ene ondergrond van velen

zullen groepen zich verdelen

volk tegen volk en staat tegen staat

en niemand weet waar dat heen gaat

 

Het leidt tot strijd en geen saamhorigheid

De mensheid is zijn onderlinge liefde kwijt

Verdeelt zich in volken en groepen

die zich op hun waarheid beroepen

Relativerende visies en kritische vragen

kunnen die groepen maar moeilijk verdragen

 

                        *******

           

Vandaar een streven om voorbij te gaan

aan wat wij menen omtrent ons bestaan

naar het bewustzijn van het Ene

dat in ieder geloof ooit heeft geschenen

en een geloof werd zonder visie van het Ene

 

Ons bewustzijn gaat in diepste wezen

ver voorbij aan wat wij menen

Meningen verschijnen in bewustzijn

waarvan wij drager en onderdeel zijn

waar mensen als delen in bewegen

die met andere delen zijn verlegen

 

In een veld van tegenstrijdigheid

zijn wij voeling met de eenheid kwijt

en ontbreekt bewustzijn van de eenheid

waarin wij leven, bewegen en zijn

ook als wij er niet bewust van zijn

 

Grieks-Romeinse goden waarin men niet meer geloofde  in een soort bovenwereld bacchanaal http/godenenmensen.wordpress.com/2015/01/05/moet-god-bevrijd-worden-van-wetenschap-en-filosofie?

 

Een gistende tijd                                                          2018 04 29

 

Het eind van het Romeinse Rijk

was een woelige gistende tijd

In goden werd niet meer geloofd

Dat was al zo bij menig filosoof

toen velen zich op Plato beriepen

op zoek naar een dieper principe*                                *Bijv. de neoplatonisten, eerder de Voorsocratici

 

Dit werd gevonden in het Ene

dat uit het leven was verdwenen

Ieder volk had eigen goden

die geen eenheid boden

in een woelig gistend rijk

vol van tegenstrijdigheid

 

Waarbij de Grieken en de Joden

andere, diepere visies boden

die wezen naar de eenheid

achter de verscheidenheid

en een leven naar geweten*                                      *Bij de Joodse profeten

of naar dieper weten*                                                 *Bij de Griekse filosofen

 

Bij velen in het Rijk

was men zo’n visie kwijt

Hedonisme vierde hoogtij

en de rijken leken blij

 

Voor armen was er christendom

met sekten en stromingen alom*                                *Manicheïsme, gnosticisme enz.

Ze verketterden elkaar

als onwetend en onwaar

 

Er traden grote denkers op*                                         *o.m. Plato, Plotinus, Proclus en de Stoïcijnen

dat alles verbonden in God

de God van grote filosofen

bron en doel van alle geloven

 

Hij was het ene principe

waarop de wijzen zich beriepen

Een filosofische God

zonder dwingend gebod*                                            *Anders dan de bijbelse God

 

De mensen mochten zelf weten

hoe ze leefde naar geweten

In harmonie met het Goede

dat alle mensen behoedde

 

Filosofen streden niet met ketterij*                            *Plotinus wel: tegen de gnostici, Dionysius niet

maar gingen eraan voorbij

Ze dachten wat ze wilden geloven                                

zonder elkaar fervent te bestoken*                            *dwz niet met geweld, dat kwam van politici

Met elkander discussieerden zij

en daarbij voelden zich vrij*                                       *Hoewel Socrates als prijs de gifbeker kreeg

                                                                                    en Aristoteles moest vluchten voor zijn leven   

Ze probeerden in hun leven

andere meningen een plek te geven

In een overkoepelende kijk

gaven zij van tolerantie blijk

 

Zo kunnen wij in onze tijd

waarin wij nergens meer in geloven

en ook de eenheid zijn wij kwijt

in de leer gaan bij de oude filosofen

 

Zij schiepen ook de wetenschap

die toen al veel te zeggen had

Ze zochten naar wetmatigheden

achter alle tegenstrijdigheden

 

De wereld was een wetmatig geheel

met plaats voor ieder onderdeel

Men hoefde niet te geloven

in de grillen van de goden

maar zich te richten naar het Goede

dat zij achter alles vermoedden

 

In het denken van de filosofen

werd een zinvol perspectief geboden

Later overheerste blind geloof

dat mensen van verstand berooft

 

In geloven in het ongerijmde*                               *Credo quia absurdum – Tertullianus

zou de redelijkheid verdwijnen

in de strijd met ketterijen

die pas later zou betijen

maar elke keer weer opkwam

als een waan de mensen meenam*                      *Zie bijv. Aat van Gilst, Heksen, waan en vervolging

                                                                               en Malleus maleficarum, ‘De heksenhamer’, 1487

Zo raakte men in een gistende tijd

zijn gerichtheid op de eenheid kwijt

Op het Ware, Schone en Goede

dat alle mensen kan behoeden

en geen onderscheid creëert

maar in ieder mens het Goede eert

 

Laten wij maar weer gaan geloven

in de goede God van filosofen

die het Ware, het Schone en Goede

achter al het tegenstrijdige vermoeden

 

En zich richten op een dieper weten

van universele wetmatigheden

ontsproten uit de kosmische Rede*                           * De Logos of Mahat in de Indiase filosofie

waarvan wij slechts een fractie weten

Die leeft in ons gemoed

als verlangen naar het hoogste Goed*                       *De Eros, bij Plato en Dionysius

 

Door meditatie en verinnerlijking

in het goede, beschouwende  leven*                         *Zie Aristoteles

verheffing en verdieping na te streven

vindt dit verlangen zijn vervulling

 

 

Waar is waarheid en gerechtigheid?                   2018 04 03 Na weerzien van dochter in A’dam

 

Toen ik mijn dorp verlaten had

kwam ik in een volgepakte stad

waar een ieder iets te zeggen had

Ik vroeg toen: wat is waar?

Iedereen sprak door elkaar

De één zei dit, de ander dat

 

Het was in de zestiger jaren

De wereld was nog vol gevaren

De Koude Oorlog was nog warm

en vele volkeren waren arm

 

Landen werden uitgebuit en leeggeroofd

en in God werd nauwelijks meer geloofd

Het gevoel voor rechtvaardigheid

waren de meeste machten kwijt

 

Ze lagen met elkaar in onderlinge strijd

over de rug van de lijdende mensheid

Macht en geld, aanzien en rijkdom

daar ging het verreweg de meesten om

 

Er was een wijdverbreid geloof

in de geïnstitutionaliseerde roof

waarbij bedrijven concurreren

en de rijksten de wereld regeren

 

Jongeren namen het heft in eigen hand

en kwamen in grote getale in opstand

Na veel gedoe en consternatie

kwam een yuppengeneratie

 

Geld en macht, aanzien en rijkdom

daar ging het de meesten weer om

Gevoel voor rechtvaardigheid

was ook de jeugd weer kwijt

 

Ze hadden maar weinig geleerd

De wereld werd door leugens geregeerd

Veel mensen roepen door elkaar

Weinig mensen vragen: wat is waar?

 

Wat is goed en wat is mooi?

De wereld was een grote zooi

Niemand wist nog waar het heen ging

Een ieder deed zijn eigen ding

 

Men bouwde aan zijn eigen baan

en trok zich van de wereld weinig aan

Enkele roependen daargelaten

die tegen de bierkaai praatten

 

Velen raakten in die tijd

hun mooie idealen kwijt

De wijsheid van het verleden

werd eens te meer gemeden

 

 

Er zou ooit zijn gezegd

dat schoonheid de wereld redt:

Schoonheid, goedheid, waarheid

gerechtigheid en eerlijkheid

 

Waar is die nog te vinden

in een wereld vol met blinden?

In lege kerken en kapellen

kan men dit niet meer vertellen

 

In plaats van te oreren en te preken

dienen wij ons hart te laten spreken

Ons stille Zelf wordt zich bewust

van een levendige ingekeerde rust

 

Waarin de stilte levendig wordt

en men vroeger luisterde naar God

die weer wordt gekend als geest

die lang vergeten is geweest

 

 

Schaduwen en schimmen  2018 04 07 

 

Projecties van bewustzijn

zijn niet de werkelijkheid

Het drama van het leven

kan zo eeuwig voortgaan

zonder werkelijk te bestaan

als wij er energie aan geven

 

Als schaduwen gaan ze voorbij

Als schimmen beroeren ze mij

met angsten en verlangens

die nog blijven hangen

als de schaduwen verdwenen zijn

uit de focus van het bewustzijn

 

Alsof ze nog in donkere gangen

onbewust zijn blijven hangen

en bezit van mijn denken nemen

als hun oorzaak is verdwenen

in een vergeten schaduwrijk

waarvan ik ook bewoner blijk

als schim onder schimmen

tot het licht wordt van binnen

 

De schaduwen blijken

niet te zijn wat zij lijken

en doorzichtig te zijn

als beelden van bewustzijn

In verwondering en ontgoocheling

raak ik mijn illusies kwijt

en treedt ik uit het schaduwrijk

waar ik ooit naar binnen ging

en zelf een schaduw blijk

 

 

Onze rol in het toneelstuk              2018 04 23

 

Veel mensen hebben het maar druk

met de hoofdrol in hun eigen stuk

De rol van anderen in het spel

komt soms een beetje in de knel

 

Iedereen is bezig met zijn deel

Wie let er nu op het geheel?

We spelen vaak macaber spel

Maken het leven soms een hel

 

Terwijl het ook een paradijs kan zijn

als een ieder meer bewust kon zijn

van zijn rol in het grote geheel

niet alleen zijn eigen onderdeel

dat hij als hoofdrol ziet

maar dat is het meestal niet

 

In ons menselijk bestaan

komt het op samenwerken aan

Het vraagt een hoge gradatie

van compassie en coöperatie:

 

Een dieper en ruimer bewustzijn

waarin wij afgestemd zijn

als een fijnzinnig onderdeel

van een alomvattend geheel

 

Een dieper besef en gevoel

van ons uiteindelijke doel

waar wij allen heen bewegen

door een liefdeskracht gedreven

die voortkomt uit het Ene

dat in ons leven lijkt verdwenen

 

We hebben het een keer gekend

maar ons er toen van afgewend

We mogen nu weer leren

ons naar binnen te keren

 

Want in ons woont de waarheid*

die de bron is van gerechtigheid

en voortkomt uit het Ene

dat diep in ons niet is verdwenen

 

Maar daar voorbij de zinnen

als een vonk nog gloeit van binnen

van nimmer dovend licht

dat ieder mens verlicht

Het licht van het bewustzijn

waarin wij leven bewegen en zijn*

 

* Augustinus, Confessiones / Belijdenissen

* Handelingen van de apostelen, 17:28

 

De poorten van de hemel 2016 12 22,23 Zie Dante, Divina Commedia 

 

Langs de poorten van de hel gegaan

De dreiging van de dood weerstaan

Voorzichtig verder lopend

door het aards gewemel

werd het hart geleidelijk geopend

naar de poorten van de hemel

 

Die poorten staan niet open

zolang wij hier op aarde lopen

Wij zien soms openingen

en ontvangen dan de zegeningen:

 

De liefde die de hemelen beweegt*

Liefde als de ziel van al wat leeft

Liefde als het licht van God*

dat in ons geboren wordt

 

* Lamor che move il sole e l’altre stelle, Dante, Divina Commedia, slotUbi caritas et amor Deus ibi est: waar vriendschap is en liefde, daar is God RK Latijns gezang