Robert Briedon: een man in opkomst in Polen

Civis Mundi Digitaal #68

door Jan de Boer

Polen wordt op zeer autoritaire wijze geregeerd door de nationalistische, ultra-conservatieve en anti-Europese Jaroslaw Kaczinsky met zijn politieke partij PIS. Na drie jaar is beheerst hij nog steeds het politieke terrein gesteund door 37 procent van de Poolse kiezers. De belangrijkste oppositiepartij, de centrum-rechtse PO die geleid werd door Donald Tusk voordat hij naar "Brussel" ging, heeft zich nooit van zijn verkiezingsnederlaag hersteld, vernieuwt zich niet. Maar is er toenemend verzet in Polen tegen de politiek van Kaczinsky wat betreft het knevelen van Justitie en het afschaffen van verworvenheden als het recht op abortus.

 

Let daarom op de 42-jarige Robert Briedon, burgemeester van de stad Slupsk in het noorden van Polen. Hij is openlijk homoseksueel, verklaard atheïst en een van de populairste burgemeesters in Polen en dat in een land met een sterke katholieke traditie. Kortgeleden heeft hij aangekondigd een politieke partij op te willen richten waarvan hij de naam in februari 2019 zal onthullen als het slotstuk van een grote tournee door Polen genaamd "Brainstorming Biedron", die een gigantisch succes heeft. Nauwelijks een week na de aankondiging van zijn nieuwe Partij in 2019 zeggen de opiniepeilingen dat al 8 procent van de Poolse kiesgerechtigden op zijn nog niet bestaande partij zonder programma zal stemmen.

 

Origineel is ook zijn positionering in zijn publieke optredens. Zo zegt hij dat de PIS de verkiezingen heeft gewonnen omdat de Poolse leidinggevende elite geen aandacht heeft geschonken aan de slachtoffers van de geweldige economische veranderingen in Polen. Het sociale programma van de PIS met name de operatie "500+" die 500 zloty (125 euro) maandelijks in het kader van gezinsuitkeringen toekent aan ieder kind, is een groot succes. In Slupsk zijn daardoor de sociale hulpvragen met 43 procent gedaald. De hoofdredacteur van de oppositiekrant "Gazeta Wyborcza" erkent dat deze "herverdeling voor het hervinden van de menselijke waardigheid" goed functioneert. Robert Briedon is niet bang dat hij van populisme beschuldigd wordt als hij dit programma verdedigt: "Het woord populisme is geen vloek, wat er moet gebeuren is het verslaan van het rechts radicale populisme. De PIS begaat de vergissing het met de ene hand de mensen hun waardigheid terug te geven, en tegelijkertijd met de andere hand de mensen te beroven van hun vrijheden". Robert Biedron verdedigt een Polen waarin de burgers hun waardigheden en hun rechten, waaronder ook het recht op abortus, terugkrijgen net zoals in ieder democratisch land en hij verdedigt een Polen dat uitgesproken pro Europees is.

In mei 2019 zal zijn partij meedoen aan de Europese verkiezingen: zijn eerste test. Hij heeft talent, uitstraling en enthousiasme, daar zal het dus niet aan liggen. Bovendien speelt zijn verleden ook in zijn voordeel: een arm plattelandskind dat zijn studie betaalde als nachtwaker en daarna vernederd en afgetuigd werd toen hij zich openlijk homoseksueel verklaarde. Dat onderscheidt hem van de algemeen verachte "elite". Bovendien hebben veel Polen genoeg van de strijd tussen PIS en PO, zoeken een alternatief: een Poolse Macron? Maar dan wel één met een totaal ander verleden, dus wellicht ook met een ander meer sociaal beleid. Wat betreft deze vergelijking laat Robert Briedon zich heel nadrukkelijk geen enkel etiket opplakken.

Dit perspectief is zeer aantrekkelijk voor de jonge Polen die meer dan genoeg gekregen hebben van het oneindige afzweren van het communisme en de interne ruzies bij de beweging Solidarnosc van Lech Walesa. Robert Briedon, een naam om te onthouden, wellicht de man van de toekomst in Polen.